Lão hóa da sớm hay thâm nám da không chỉ đơn thuần do tác động bên ngoài mà còn do nhiều yếu tố nội sinh từ bên trong cơ thể. Cũng có ý kiến cho rằng “do gốc tự phát triển quá mức kéo theo nhiều bệnh tật cho cơ thể và vô tình thúc đẩy quá trình lão hóa da nhanh chóng". Mời bạn cùng bác sĩ ROHTO AOHAL CLINIC tìm hiểu kĩ về gốc tự do có tác động lớn như thế nào đến cơ thể và sự tươi trẻ của làn da. Từ các thông tin trên sẽ góp phần giúp bạn biết cách chăm sóc làn da cơ thể từ sớm.
Khái niệm
Gốc tự do là những phân tử đặc biệt trong cơ thể, mang một electron "lẻ" khiến chúng trở nên không ổn định và dễ phản ứng. Để đạt trạng thái ổn định, các gốc tự do này có thể "cướp" electron từ các phân tử khác hoặc "cho" electron đi, từ đó gây ra những thay đổi hóa học trong cơ thể. Những gốc tự do phổ biến nhất, như gốc hydroxyl, superoxide, hay peroxynitrite, thường rất "hung hãn". Chúng tấn công các thành phần quan trọng trong tế bào như DNA, protein, carbohydrate và lipid (chất béo), gây tổn thương tế bào và làm mất cân bằng bên trong cơ thể.
Các mục tiêu chính của gốc tự do là lipid, acid nucleic (thành phần của DNA) và protein. Khi các phân tử này bị tấn công, tế bào da có thể bị hư hại, dẫn đến tình trạng lão hóa sớm, như nếp nhăn, da xỉn màu hay mất độ đàn hồi.
Nguồn gốc
- Nội sinh: được tạo ra thường xuyên do chuỗi hô hấp tế bào. Chuỗi hô hấp tế bào là quá trình chuyển đổi năng lượng cho sự hoạt động của các tế bào, năng lượng được chuyển đổi chủ yếu từ carbohydrate.
- Ngoại sinh: do các tác nhân phóng xạ, phản ứng viêm, căng thẳng, mệt mỏi kéo dài, thuốc lá, ô nhiễm môi trường và các tác nhân khác.
Các loại phản ứng oxy hóa (ROS) thường được sử dụng bao gồm không chỉ gốc oxy hóa tự do và còn cả chất không gốc (O2, ONOO−, H2O2và O3). Các loại phản ứng oxy hóa được hình thành và phân hủy bởi tất cả các sinh vật hiếu khí, đẫn dến nồng độ sinh lý cần thiết cho chức năng tế bào bình thường hoặc quá mức, trạng thái này gọi là stress oxy hóa. Stress oxy hóa là sự mất cân bằng giữ việc tạo ra các phản ứng oxy hóa và hoạt động của hệ chống oxy hóa. Stress oxy hóa nghiêm trọng có thể dẫn tới tổn thương tế bào và tử vong.
Da là cơ quan bị stress oxy hóa nhiều nhất, chủ yếu do tiếp xúc ánh sáng mặt trời và ô nhiễm. Khi tiếp xúc nhiều với các yếu tố ngoại sinh, nội sinh của trạng thái phản ứng oxy hóa, để cân bằng sự oxy hóa này cơ thể nên thúc đẩy cơ chế phòng ngừa sửa chữa của hệ thống chống oxy hóa.
Nghiên cứu chứng minh
Các nghiên cứu cho thấy mô da có hệ thống chống oxy hóa đa dạng, đảm bảo bảo vệ chống lại các chất oxy hóa khác nhau. Lớp biểu bì và lớp hạ bì có hệ thống phòng thủ này, mặc dù mức độ trong lớp biểu bì cao hơn. Các phân tử chất chống oxy hóa da chính là axit ascorbic, α-tocopherol, glutathione và ubiquinol được phân phối với số lượng và ngăn tế bào khác nhau.
Lão hóa là một loạt các thay đổi sinh lý không thể đảo ngược và không thể tránh khỏi, kèm theo sự thay đổi trong hoạt động bình thường của cơ thể. Lão hóa nội tại được đặc trưng bởi giảm năng lực chức năng, tăng tính nhạy cảm với một số bệnh và căng thẳng môi trường và phải chịu đựng bởi tất cả các mô. Những thay đổi đáng chú ý nhất trên da là sự khô ráp bề mặt da, nếp nhăn, làm sâu nếp nhăn.
Mặt khác, sự lão hóa trên bề mặt da bên ngoài là kết quả của tác động của nhiều yếu tố môi trường như tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mãn tính và các yếu tố ô nhiễm môi trường. Sự xuất hiện trên da có thể khác nhau giữa các cá nhân, và phụ thuộc vào mức độ melanization, của khuynh hướng cá nhân, tần suất và thời gian tiếp xúc với tia cực tím trong suốt cuộc đời. Kết quả là sự dày lên và khô của làn da cộng hưởng việc hình thành nhiều nếp nhăn sâu, sạm nám, dãn mạch và các tổn thương (kể cả lành tính khác, tiền ác tính và ác tính) hiện rõ bên ngoài làn da. Thật thú vị khi lưu ý rằng trong khi lão hóa nội tại được cảm nhận trong khu vực có một số tiếp xúc với bức xạ, tiếp xúc cao, chẳng hạn như các vùng da bên ngoài dễ thấy mặt, cổ, cánh tay, cẳng tay và bàn tay.
Khi gốc tự do gây tổn thương DNA, chúng kích hoạt trạng thái stress oxy hóa, buộc tế bào phải "chạy" các cơ chế sửa chữa hoặc điều chỉnh chu kỳ tế bào. Những phản ứng này tạo ra các chất trung gian, có thể tương tác với các thành phần trong tế bào và làm thay đổi cách gen hoạt động, dẫn đến rối loạn bên trong.
Tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời là "thủ phạm" lớn. Chúng kích thích cơ thể sản xuất các enzyme gọi là metalloproteinase (MMP), làm phá hủy cấu trúc collagen – thành phần giúp da căng mịn. Đồng thời, tia UV còn làm giảm quá trình tạo procollagen, khiến da mất đi độ đàn hồi. Đặc biệt, tia UVB (290-320nm) và UVA (320-400nm) có năng lượng cao, gây tổn thương trực tiếp đến các tế bào nhạy cảm như nguyên bào sợi (tạo collagen) và melanocytes (tạo sắc tố da), đẩy nhanh quá trình lão hóa da.
Vì vậy, các gốc tự do có liên quan đến quá trình lão hóa ở da đã được nghiên cứu. Sự tích tụ các sản phẩm của phản ứng oxy hóa có thể liên quan đến quá trình lão hóa. Nhiều enzyme được kích hoạt khi da tiếp xúc với tia UV, gián tiếp dẫn đến việc sản xuất ROS - phản ứng oxy hóa, tạo ra stress oxy hóa.
Nghiên cứu thêm
Ngoài ra, bạn có thể tham khảo Denham Harman (cha đẻ của lý thuyết gốc tự do về lão hóa) , được trích dẫn cho Wickens, cho rằng sự lão hóa có liên quan đến sự hình thành các gốc tự do gây ra bởi sự chiếu xạ ở người. Theo tiền đề này, các gốc tự do sẽ chịu trách nhiệm gây ra tổn thương tế bào nhỏ mà đỉnh điểm là lão hóa da. Các loài gốc từ các nguồn khác nhau (tiếp xúc với bức xạ, cảm ứng hóa học, chấn thương vật lý) chịu trách nhiệm gây ra thiệt hại cho DNA và glycation protein. Quá trình thứ hai này chịu trách nhiệm thúc đẩy sự mất chức năng sinh học của các protein cấu trúc chính như collagen và proteoglycans, góp phần làm tăng sự chảy xệ của da.
Bổ sung thực phẩm chứa chất chống oxy hóa
Một hệ thống oxy hóa phức tạp gồm các tác nhân có tác dụng enzyme và non-enzyme đã phát triển chống lại các gốc tự do. Nhiều loại thực phẩm chứa các chất chống oxy hóa như các loại trái cây, rau củ, các loại hạt đã được chứng là làm gia tăng tuổi thọ trong nhiều nghiên cứu. Đối với đồ uống, trong các chế độ ăn kiêng của người Nhật Bản, trà xanh là một trong những đồ uống được nghiên cứu rộng rãi nhất cho sự lão hóa, có khả năng làm giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch. Hao et al. đã so sánh ảnh hưởng của khoáng chất trong thực phẩm và nước uống đối với tuổi thọ, sử dụng cơ sở dữ liệu nhân khẩu học từ mười tám quận trong cuộc điều tra dân số Trung Quốc. Kết quả là, lượng Cu, Se và Zn ăn vào từ chế độ ăn uống và nước uống có tương quan thuận với tuổi thọ.
Các vitamin là những chất cần thiết cho động vật và con người, hoạt động như các đồng yếu tố và tiền chất của enzyme trong điều chỉnh trao đổi chất, không cung cấp năng lượng nhưng rất cần thiết cho con người. Cơ thể cần cung cấp vitamin qua đồ ăn uống, trong đó vitamin A, C,E được gọi là “vitamin chống oxy hóa”.
Vitamin C, vệ sĩ chống oxy hóa
Vitamin C còn được gọi là axit L-ascorbic, là một hợp chất lipophobic có liên quan đến quá trình tổng hợp collagen trong cơ thể. Vitamin C tồn tại trong cơ thể con người ở nồng độ cao nhất trong số tất cả các vitamin và được coi là điều chỉnh tình trạng oxy hóa khử trong cơ thể.
Trong một nghiên cứu trên 17.304 người châu Âu trung niên và cao tuổi từ 42 đến 82 tuổi, Lewis et al. báo cáo rằng một lượng Vitamin C đầy đủ là cần thiết để giảm sự tiến triển của sự yếu đuối và giảm sarcopenia do tăng stress oxy hóa do lão hóa. Qu et al. báo cáo rằng Vitamin C ức chế biểu hiện prelamin A và bài tiết các chất trung gian gây viêm gây lão hóa tế bào trong tế bào gốc trung mô xương dưới màng cứng. Các thí nghiệm trên mô hình chuột mắc bệnh Alzheimer chỉ ra rằng sự thiếu hụt Vitamin C trong não có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng oxy hóa khử và đẩy nhanh quá trình tạo ra amyloid-beta, một tác nhân khởi xướng stress oxy hóa trong bệnh Alzheimer.
Mặt khác, một đánh giá của Kaźmierczak-Barańska et al. tóm tắt rằng vitamin C rất quan trọng như một chất chống oxy hóa liên quan đến việc điều chỉnh sửa chữa DNA và các chức năng sinh học khác. Các chuyên gia lưu ý rằng chức năng của vitamin C thay đổi trong các dòng và điều kiện tế bào khác nhau, điều này làm cho việc nghiên cứu trở nên khó khăn. "Hai mặt" của vitamin C gồm các chức năng như một chất chống oxy hóa và hoạt động như chất oxy hóa, có thể gây khó khăn cho việc làm sáng tỏ các chức năng chi tiết của các chất chống oxy hóa như vậy. Với sự tiến bộ liên tục của khoa học và công nghệ nói chung, chúng ta sẽ sớm hiểu đầy đủ tác dụng của chất chống oxy hóa và chất oxy hóa này thông qua nhiều tiến bộ hơn trong tương lai gần.
Vitamin E có ảnh hưởng đến lão hóa
Vitamin E, còn được gọi là α-tocopherol, là một hợp chất ưa mỡ. Có những chất tương tự khác, chẳng hạn như các tocopherols khác (β-, γ-, δ-) và tocotrienols (α-, β-, γ-, δ-), nhưng chỉ có α-tocopherol có thể được gọi là "vitamin E" . Vitamin E được cho là đóng một vai trò trong việc bảo vệ tế bào khỏi tổn thương oxy hóa.
Nghiên cứu phòng chống ung thư α-tocopherol, β-carotene (ATBC), một thử nghiệm quy mô lớn nổi tiếng của Hoa Kỳ kiểm tra tác dụng ngăn ngừa ung thư, phát hiện ra rằng một lượng α-tocopherol và β-carotene không ảnh hưởng đến tỷ lệ tử vong do ung thư gan hoặc bệnh gan mãn tính.
Tuy nhiên, vào năm 2019, Huang et al. đã báo cáo về một nghiên cứu thuần tập kéo dài 30 năm về các đối tượng trong nghiên cứu ATBC, cho thấy nồng độ vitamin E trong huyết tương có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân và tử vong do mọi nguyên nhân chính. Thiếu vitamin E được cho là nguyên nhân làm tăng sự mong manh của các tế bào hồng cầu và thoái hóa tế bào thần kinh, đặc biệt là sợi trục ngoại vi và tế bào thần kinh sừng lưng. Nó cũng đã được báo cáo rằng lượng vitamin E lâu dài đã ngăn chặn sự rút ngắn telomere trong các tế bào đơn nhân máu ngoại vi của bệnh nhân Alzheimer.
Cũng cần lưu ý rằng mỗi chất tương tự vitamin E có các hoạt động sinh học khác nhau. Tỷ lệ vitamin E và các chất tương tự của nó trong thực phẩm, hoặc cùng tồn tại của các hợp chất khác, có thể có ảnh hưởng đến lão hóa.
Tăng cường prov Vitamin A cho cơ thể
Carotenoids, còn được gọi là prov vitamin A, là các sắc tố lipophilic được phân thành hai nhóm, caroten và xanthophylls, dựa trên sự phân cực của chúng. Nồng độ carotenoid trong máu đã được tìm thấy là giảm ở người già và ở bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer.
Nghiên cứu từ Huang et al. đã xác nhận mối quan hệ giữa các thông số huyết thanh và tỷ lệ tử vong trong một nghiên cứu thuần tập trên 29.103 nam giới trong nghiên cứu ATBC và báo cáo rằng nồng độ β-carotene huyết thanh cao hơn có liên quan đến tỷ lệ tử vong thấp hơn do bệnh tim mạch, bệnh tim, đột quỵ, ung thư và tất cả các nguyên nhân gây tử vong.
Min et al. đã phân tích huyết tương của 3660 người ở Mỹ và cho thấy nồng độ β-carotene trong máu tăng cao có tương quan tích cực với chiều dài của telomere bạch cầu. Các mô hình thí nghiệm sử dụng Caenorhabditis elegans cho thấy việc hấp thụ astaxanthin liên tục từ khi còn nhỏ dẫn đến sự biểu hiện gia tăng của các gen mã hóa superoxide dismutase (SOD) và catalase và bảo vệ ty thể và bào quan hạt nhân thông qua việc chuyển hạt nhân protein DAF-16, dẫn đến kéo dài tuổi thọ.
Wu et al. báo cáo rằng lượng astaxanthin có liên quan đến việc chống lão hóa trong mô hình lão hóa não chuột do D-galactose gây ra bằng cách duy trì hoạt động của enzyme chống oxy hóa, ức chế biểu hiện enzyme oxy hóa và tăng yếu tố thần kinh có nguồn gốc từ não (BDNF).
Bổ sung Coenzyme Q10
Coenzyme Q10 chống oxy hóa nội sinh tồn tại trong cơ thể để duy trì sự cân bằng oxy hóa khử. Một trong những chất chống oxy hóa nội sinh được công nhận rộng rãi nhất là coenzyme Q10, cũng có sẵn dưới dạng bổ sung.Việc bổ sung coenzyme Q10 của chuột già đã được tìm thấy để trì hoãn sự phân rã dự trữ buồng trứng và khôi phục biểu hiện gen ty thể trong tế bào trứng, với những cải thiện chức năng liên quan trong cơ thể.
Zhang et al. báo cáo rằng coenzyme Q10 ức chế lão hóa thông qua con đường tín hiệu Akt / mTOR trong các tế bào gốc trung mô được điều trị bằng D-galactose. Các mô hình lão hóa trong đó hydrogen peroxide được thêm vào các tế bào nội mô mạch máu của con người cũng đã báo cáo rằng coenzyme Q10 có tác dụng trì hoãn lão hóa bằng cách ngăn chặn sự biểu hiện của các gen liên quan đến kiểu hình bài tiết liên quan đến lão hóa, ức chế sản xuất ROS nội bào, tăng sản xuất oxit nitric (NO) bằng cách tăng biểu hiện synthase oxit nitric nội mô (eNOS) và thúc đẩy chức năng ty thể.
Như vậy bổ sung các thực phẩm chứa các chất chống oxy hóa, có một lối sống lành mạnh và giảm stress là những phương pháp bổ ích giúp giảm tình trạng stress oxy hóa dẫn đến giảm tình trạng lão hóa da mà không cần lạm dụng thuốc quá nhiều.
Chăm sóc da chuyên sâu
Ngoài việc bổ sung chất dinh dưỡng, vitamin thiết yếu, bạn có thể tô điểm cuộc sống thêm thú vị và nhiều màu sắc hơn bằng việc chăm sóc làn da chuyên sâu tại ROHTO AOHAL CLINIC với một số liệu trình được ưa chuộng nhất:
-
Đẩy sâu tinh chất và mặt nạ: điện di Vitamin C, Placenta, tế bào gốc, tinh chất Exosome, đắp mặt nạ phục hồi trẻ hóa da,...
-
Nâng cấp da công nghệ cao GeneO+: Bước cải tiến giúp dưỡng chất thẩm thấu chuyên sâu hơn, tăng hiệu quả chống oxi hoá vượt trội.
-
Tiêm căng bóng - trẻ hóa da (Filler/Baby Skin/Glossy Skin/Profhilo) làm đầy vùng da bị hõm, tăng cường HA cấp ẩm chuyên sâu và dưỡng chất cho da sáng khỏe, mướt mịn và rạng rỡ hơn.
-
AOHAL METHOD (Combo Ánh sáng BBL kết hợp Laser), bộ đôi công nghệ cao giúp phục hồi - trẻ hóa da chuyên sâu, làm mới nền da bị lão hóa.
Dựa trên mức độ lão hoá da cũng như nhu cầu của từng khách hàng mà bác sĩ ROHTO AOHAL CLINIC sẽ đưa ra phác đồ cải thiện da bạn một cách khoa học, an toàn và hiệu quả. Mời bạn liên hệ ngay hôm nay để nhận 1 suất soi da VISIA cao cấp miễn phí cùng bác sĩ ROHTO AOHAL CLINIC theo thông tin dưới đây:
ROHTO AOHAL CLINIC
Chi nhánh: 02 Phạm Đình Toái, Phường Xuân Hòa, TP.HCM
☎ Điện thoại: (028) 3930 9555
Chi nhánh: 207/4 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP.HCM
☎ Điện thoại: (028) 3827 9737
Chi nhánh: 136 Triệu Việt Vương, Phường Cửa Nam, TP.Hà Nội
☎ Điện thoại: (024) 3375 5588
Nguồn:
1. Lobo V, Patil A, Phatak A, Chandra N. Free radicals, antioxidants and functional foods: Impact on human health. Pharmacogn Rev. 2010;4(8):118-126. doi:10.4103/0973-7847.70902.
2. Silva SAME, Michniak-Kohn B, Leonardi GR. An overview about oxidation in clinical practice of skin aging. An Bras Dermatol. 2017;92(3):367-374. doi:10.1590/abd1806-4841.20175481
3. Finkel, T., & Holbrook, N. J. (2000). Oxidants, oxidative stress and the biology of ageing. Nature, 408(6809), 239–247. doi:10.1038/35041687
4. Miyazawa T, Abe C, Burdeos GC, Matsumoto A, Toda M. Food Antioxidants and Aging: Theory, Current Evidence and Perspectives. Nutraceuticals. 2022; 2(3):181-204. https://doi.org/10.3390/nutraceuticals2030014